Ana sayfa Finans Borsada Para Kazanmak İçin Bilmeniz Gerekenler

Borsada Para Kazanmak İçin Bilmeniz Gerekenler

584
0
Borsada Para Kazanmak
Borsada Para Kazanmak

Başlık ne kadar güzel dimi borsada para kazanmak 🙂 Keşke herşey yazıldığı kadar kolay olsa. Binbir hayal ile borsaya giren yerli yatırımcımız adına üzülüyorum. Neden mi ? Borsayı oyun yeri olarak görüp yüzlerce ev,araba parası kaybeden insanlar gördüm. Hepsinin ortak noktası borsa ile ilgili çoğunun daha önce hiçbir eğitim almamış olmaları. Eğitim alınca %100 kazanacaksınız diye bir garanti de yok tabi. Neyse yazıya çok karamsar başladık ama borsada para kazanmak oldukça zor ve risk isteyen bir iş olduğunu asla unutmayın. Borsada para kazanmak kadar para kaybetmenin acısını yaşamış birisi olarak sizlere naçizane fikirlerimi iletiyor olacağım. Sizler için borsada para nasıl kazanılır, borsada para nasıl kaybedilir, borsadan zengin olanlar var mı sorularına cevap vereceğim.

Öncelikle borsanın ne olduğunu tanımlayalım. Borsa; kelime anlamı olarak belirli kurallar çerçevesinde alım-satıma tabi olan her türlü malın buluştuğu piyasaya verilen isimdir. Bizler burada hisse senetleri borsalarından bahsedeceğiz. Hisse senetleri borsası oldukça riskli piyasalardır. Ülkemizde birçok kişinin parasını ikiye hatta üçe katlama hayali ile girip, çoğu zaman parasını 1/3 haliyle geri aldığı yüksek risk içeren organize olmuş piyasalar vardır. Peki iyide biz bu yazıyı borsada para kazanmak nasıl olur diye açtık sen bize riskten bahsediyosun diyenler olabilir. Konuyu uzatmadan borsada yatırım nasıl yapılır, borsada doğru stratejinin önemi, işlem nasıl yapılır başlıyoruz.

Borsada yatırım yaparken dikkat edilmesi gerekenler nelerdir ? Borsada para kazanmanın mantığından başlamak istiyorum. Borsalar malesef ki kazan-kazan üzerine değil, kazan-kaybet sistemi üzerine kuruludur. Yani borsadaki bir yatırımcı kaybetmeden bir yatırımcı kazanamaz. Hal böyle olunca borsalar ülkemizde uzman traderlar tarafından avlanma yeri olarak bakılıyor. Neden mi ? Malesef ki ülkemizde finansal okuryazarlık oranları hala oldukça düşük. Kimsenin birşey öğrenmeye niyeti yok, herkes sağdan solan gelen tüyo haberlerine dayanarak yatırım yapma peşinde. (Daha doğrusu halk dilinde borsa oynama peşinde)

Borsalarda hisse senetleri işlemleri yapılır. Hisse senetleri ise şirketlerin bankalardan ya da aracı kurumlardan yüksek faizle borçlanmak yerine yatırımcılardan daha uygun maliyetlerle borçlanma (yatırımcı) mantığı taşırlar. X şirketi yapacağı yeni yatırımlar için A bankasından %10 faizle borçlanmak yerine borsaya kote olarak kendisine ortak alır. Aslında siz bir hisse senedi alırken şirkete yatırımcı (ortak) olmuş olursunuz. Ortak olmanın vermiş olduğu sorumluluk bilinci ile şirketin edeceği kar&zarardan sizde payınıza düşeni alırsınız. Ama milyon liralık şirkete ben nasıl ortak oluyorum ki diyenlere hemen ufak bir özet geçelim.

X şirketinin piyasada 10.000.000 lot hisse senedi tanesi 5 liradan işlem görmektedir ayrıca şirket borsaya kote edilmeden önce 15.000.000 lotluk bir piyasa değerine sahipti. Burada baktığınız zaman 15 milyon + 10 milyon lot toplamda 25 milyon lotluk bir sermaye değeri bulunur. Sermaye değeri aynı zamanda şirketin ödenmiş sermayesini anlatır. Şirketin piyasa değeri ise (PD) toplam hisse senedi sayısı çarpı hisse senedi fiyatı yapılarak bulunur. Şirketin borsadaki hisse senedi fiyatı sürekli değişebileceğinden piyasa değeride değişir. Gördüğünüz gibi sıradan bir vatandaş olarak X şirketinden bir adet hisse satın aldığınızda şirketin ortağı olmuş olursunuz. Borsa ile ilgili temel olarak bilmeniz gereken ufak detayları verdikten sonra borsada para kazanmak konusuna geri dönmek istiyorum.

borsada para nasıl kazanılır
borsada para nasıl kazanılır

Borsada Para Kazanmak

Borsada para kazanmak herkesin hayalidir herhalde 🙂 Borsaya girmeden önce kenarda köşede yıllardır biriktirdiğiniz ufak bir miktar paranız ve hayalleriniz vardır. İnsanımız malesef ki yıllar boyunca biriktirmiş olduğu parasını fazla hayal kurma merakı ve bitmeyen istekleri yüzünden kısa sürede zengin olma hayali ile borsa gibi mecralara atarak büyük risk almaktadırlar. Borsada işlemlerin nasıl gerçekleştiğini bilseler belki de uzaktan yakından geçmeyecektir 🙂 Bilmediği için cazip gelmektedir. Doğru ya bilinmez gizli olanın cazibesi her zaman daha fazla olmuştur. Borsada hala işlem yapan birisi olarak sizlere borsada para kazanmak isteyenler için dikkat etmesi gerekenleri, borsada riski azaltmanın yollarını, borsada düzenli gelir elde etmenin tekniklerini anlatacağım, hadi başlayalım…

Mutlaka bir amaç belirleyin

Borsaya neden yatırım yapılır ? Herşeyden önce bu soruyu kendi kendinize sorun ve amacınızı belirleyin. Örnek vermek gerekirse araba almak, ev almak, paranın değerlenmesi, iyi bir getiri elde etmek vb. Burada kendi kendinize belirleyeceğiniz amaç sizi borsadaki stratejinize paralel olarak işlem yapmanızı sağlayacaktır. Amacınız 1 yıldan kısa vadeli yatırım ise daha riskli hisse senetlerine, eğer uzun vadeli yatırım hedefliyorsanız daha düşük riskli ve sürekli kazanç elde edebileceğiniz hisselere yönelirsiniz. Bunun ayrımını mutlaka yapın. Hedefiniz bir profesyonel gibi günlük işlem yapmak ise bu sizi oldukça yorabilir. Amaçlarınıza ulaştığınızda bir müddet ara verin ve dinlenin. Sürekli işlem yapmak sizleri yorabilir.

Risk profilinizi gözden geçirin

Borsada para kazanmak ne kadar tatmin edici bir duygu ise para kaybetmeninde ağır psikolojik yaptırımları vardır. Neden mi ? Yıllardır emek vererek biriktirdiğiniz paranızın birkaç saatte gözünüzün önünde eridiğini görmek hiçte kolay bir durum olmayacaktır. Bu yüzden hisse senetlerine yatırım yapmadan önce mutlaka risk profilinizi gözden geçirin. Kendinizi yukarıda bahsettiğim gibi düşük-orta risk grubu bir hisse senedi alıp daha düşük getiri elde etmek yerine yüksek risk grubundaki spekülatif senetleri tercih edip daha iyi kazançlar sağlayabilirsiniz. Risk profiliniz ile ilgili internette finansal kişilik testleri yaptırabilir davranışlarınıza ve beklentilerinize göre bir risk profili oluşturabilirsiniz. Aşağıda sizler için Gedik Private’in örnek finansal kişilik testini bırakıyorum.

Finansal kişilik testi için tıklayınız.

Psikolojinizi kontrol altına alın

Borsada kazanmak ya da para kaybetmek konusunda psikoloji oldukça önemli bir görev üstleniyor. Neden mi ? Borsada para kaybederken ne kadar mutsuz isen, para kazanırken de bir o kadar tedirginsindir. Çünkü karda kalmak kolay değildir 🙂 Her an hisseyi satıp satmama konusunda tereddüt yaşarsın. 3 liradan hisseyi almışsındır, hisse olmuştur 4 lira sen hala gözün 5 liraları beklerken birkaç haftada hisse olur size 2,5 lira. Bu sebeple karı yönetmek kolay değildir. Bu durumda herşey psikolojinize bağlıdır. Kendine hedef koyan bir borsa yatırımcısı hedefine ulaştığı anda beyninde dönen fısıldılara kulak asmaz ve hisseden koşarak uzaklaşır 🙂 Ama insanoğlu aç gözlüdür karı gördükçe daha fazlasını ister. Burada mantık ile duygular savaş yaşar ve kazanan genelde mantık olur 🙂

Duygularınıza yenik düşerseniz çoğu zaman kaybedersiniz. Bu sebeple psikolojinizi yerinde tutmaya önem gösterin. Sürekli işlem yapmak yerine uzun vadeli yatırımcı olmak borsaya yeni girenler için oldukça iyi sonuçlar verebilir. Yatırımcı psikolojisinin düşmemesi gereken hatalar için yatırımcı psikolojisi konulu eğitici kitaplar okumanızı tavsiye ederim.

borsada zengin olanlar
borsada zengin olanlar

Borsa ile ilgili temel bilgileri öğrenin

Borsada para kazanmak istiyorsanız borsada alım-satım ile ilgili temel bilgileri mutlaka bilmelisiniz. Borsa ile ilgili temel bilgilerden bazıları aşağıdaki gibidir:

Finansal ölçüm ile ilgili terimler: Hisse hacimi, tedavüldeki hisse, piyasa değeri, defter değeri, hisse başı kar, temettü ve beta değeri gibi temel konuları bilmeniz gerekir. Yatırım yapacağınız hisseyi seçerken bu metriklerden yararlanmak işinizi kolaylaştıracağı gibi size güven verecektir.

Hisse senedi analizi: Seçeceğiniz hisse senedi ile ilgili yukarıdaki borsadaki temel bilgileri bilmeniz malesef ki yeterli olmamaktadır. Hisse senedi analizi yaparken temel analiz ve teknik analiz konularında bilgi sahibi olmak sizi bir adım öteye taşıyacaktır. Temel analiz hisse senetlerinde bilanço ve gelir tablosu gibi şirketin finansal durumunu göz önüne seren dökümanların analizini yaparken, teknik analiz ise fiyatların grafiklere yansıdığını tercih eden bir analiz türüdür. Yatırım yapacağınız hisse senedine giriş yapmadan önce temel ve teknik analiz yapıp hisse senedinde buna göre bir beklenti oluşturmak size risk konusunda daha öngörülebilir adımlar atmanıza fayda sağlar.

Gündemi takip edin

Borsada yatırım yapmak istiyorsanız mutlaka günlük gündem akışını takip etmelisiniz. Gündemi takip edin derken haber kanallarındaki şu şunu öldürmüş, bu bunu kaçırmış haberleri değil 🙂 Günlük ekonomik aktivite olaylarını kaçırmayın. Bunun için Bloomberg’i izleyebilirsiniz. Piyasalara aniden düşecek bir enflasyon ya da büyüme haberi borsada beklemediğiniz ani alış ya da satış getirebilir. Ekonomik olayları takip etmek sistemin nasıl yürüdüğünü kavramanıza sebep olacağından yerli ve yabancı ekonomik olayları takip etmek borsaya yatırım yapanlar için olmazsa olmazlar arasındadır. Sizlere naçizane tavsiyem ülkeyi ilgilendiren makroekonomik veriler açıklanacağı gün borsada al-sat işlemi yapmayın. Oldukça hareketli veri akışı nedeniyle piyasada dalgalanmalar olabilir, bu da psikolojinizi ciddi manada yorabilir.

Altın kural: Bütün yumurtaları tek sepete koymayın

Borsada altın kural olarak geçen bütün yumurtaları aynı sepete koymama kuralı ne demektir ? Yapacağınız yatırımda riskinizi düşürüp getiriyi optimize etmek için bütün varınızı yoğunuzu tek bir hisseye yatırmayın. Neden mi ? Borsada zaman zaman sektörel dalgalanmalar olur. Örnek vermek gerekiyorsa politik sorunlardan dolayı çimento sektörü ağır darbe alırken gıda sektörü oldukça kar verebilir. Eğer siz bu durumda bütün paranızı çimento hisselerine yatırdıysanız politik değişimlerden etkilenip zarara uğrayabilirsiniz. Bu sebeple bütün yumurtaları tek bir sepete koymayın denir. Benim yatırım yaparken uygulamış olduğum 50-30-20 kuralını risk profilinize göre sizlerde uygulayabilirsiniz. 100 bin TL paranızı en düşük riskli gördüğünüz hisseye 50 bin TL, orta risk grubu 30 bin TL, yüksek risk grubundaki diğer bir hisseye ise 20 bin TL yatırım yapabilirsiniz. Bu durumda yapacağınız yatırımda hem riski hemde sektörel dalgalanmayı önleyerek daha makul bir yatırım portföyü oluşturmuş olursunuz.

Tüyolara inanmayın

“Şevket abi çok sağlam bir yerden tüyo geldi, bu hisse uçacak kaçacak abi” diyenlere kulak asmayın. Borsada para kazanmanın mantığını girişte belirtmiştim. Sistem kaybet-kazan üzerine çalıştığı için herkesin kazanabileceği bir piyasa mümkün değildir. O yüzden size gelen bir tüyo varsa mutlaka başkaları da biliyordur. Bu yüzden kendi analizinizi kendiniz yapın ve sağda solda Twitter, Facebook, Telegram, Whatsapp gibi mecralarda oluşturulan hisse gruplarına aldırış etmeyin. Karşılaştığım birçok örnekte çoğunun sonu hüsranla bitmektedir.

Warren Buffet

Borsa; Rolls Royce, Lamborghini kullanan kişilerin her gün metroya binenlerden tavsiye aldığı tek yerdir.

— Warren Buffet

Aşırı fiyat hareketliliği yaşanan hisselerden uzak durun

Borsada kazanma teknikleri nedir ? Birgün 5 lira diğer gün 5,50 TL ertesi gün yine 5 TL olan hisseler vardır. Profesyoneller için aşırı spekülatif denebilecek hisselerden olan bu tür şirketlerden uzak durun. Günlük kazanç için çok cazip görünse de bütün birikiminizi 1 hafta yarı yarıya indirebilirsiniz. Bu tür hisseler daha çok kumar oynamayı seven kişiler için ideal görünmektedir. Borsayı bir yatırım aracı olarak düşünen ve düzenli gelir elde etmek isteyen kişiler düzenli kar açıklayan ve karlarını ortaklarıyla paylaşan şirketlere yönelmelidirler. Spekülatif hisselerden belirli bir süre kazanç sağlasanız da birgün kazandığınız parayı büyük oranda kaybedebilirsiniz. Bu da sizler kaldırması zor büyük bir yük olabilir.

Düzenli kar açıklayan şirketlere yönelin

Hisse senedi alırken nelere dikkat edilmeli ? İlk başlarda açıklamış olduğum hisse analiz türlerinden temel analize önem vermenizi tavsiye ederim. Temel analizde şirketlerin 3 aylık açıkladığı bilançoları inceleyip, belirli finansal oranları karşılayıp karşılamadığına bakın. Türkiye’de birçok şirketin bu tür finansal oranları yakalama konusunda sorun yaşasa da akademik bilgiden uzaklaşmamanızı tavsiye ederim. Burada bilançonun önemi düzenli kar açıklayan ve belirli bir hikayesi olan hisse senetlerini tercih etmemize fayda sağlayacaktır. Düzenli kar açıklamak ve yeni yatırımlara devam eden şirket mutlaka karını ortaklarına yansıtır ve temettü (kar payı) verimi yüksek olur. Bu yüzden adı sanı belli olmayan ne iş yaptığı belirlisiz, borsada masa sandalye şirketi olarak tabir edilen hisse senetlerinden ziyade düşük-orta risk grubunda olup düzenli kar açıklayan şirketleri uzun vadede tercih etmenizi öneririm.

Her zaman işlem yapmayın

Her zaman işlem yapmak özellikle günlük day trade dediğimiz olgu profesyonellerin bile zaman zaman terste kaldığı zor işlemlerdir. Neden mi açıklıyayım. Gün içerisinde yapmış olduğunuz işlemler sizi ekrana günün neredeyse 12 saati bağlar ve belirli bir süreden sonra sadece psikolojik değil bedensel olarak da yorulduğunuzu farkedersiniz. Bu sebeple borsaya yeni giren kişilere kesinlikle günlük-haftalık işlem yapmalarını önermem. Borsaya yeni yatırım yapmaya başlamış kişiler finansal okuryazarlık durumları başlangıç seviyesinde olacağından uzun vadeli olmasını tavsiye ederim. Her gün ekrana hissenin fiyatı ne olmuş diye de bakmayın. Satın aldığınız arabanın fiyatına hergün piyasası ne olmuş diye bakmıyorsanız aldığınız hissenin de fiyatına her gün bakmayın. Bu durum sizi spekülatif hareketlerden koruyacaktır. Aksi taktirde ani yükseliş ve inişlerde psikolojiniz bu dalgalanmaları kaldıramayabilir ve hisseyi alış-satış pozisyonuna geçebilirsiniz.

borsada hisse senedi nasıl seçilir
borsada hisse senedi nasıl seçilir

Düşüşlerde mutlaka stop loss noktası belirleyin

Borsadan nasıl para kazanılır ? Bana kalırsa borsanın en temel kurallarından birisi olan stop loss konusudur. Neden mi ? Stop loss yani türkçe çevirirsek zarar durdurma noktası ya da satış noktası diye tabir edilen kavram bizlere büyük zararlar etmemizi engeller. Nasıl yani ? Hisseyi 5 liradan aldınız ve hisse oldu 4,50 TL aklınızda o hisse ile ilgili risk profilinize göre bir rakam belirleyip şu fiyata geldiğinde satar çıkarım diyebilmeniz gerekir. Aksi taktirde piyasada savrulur durursunuz. 5 liradan aldığınız hisse 4,50 oluyorsa içinizden 4,40 dan döner, 4,30 dan döner gibi şeyler geçirmeyip psikolojik olarak kendinizi yormayın ve gerektiğinde zararla çıkmaktan korkmayın. Zarar ettiğiniz hissede belkide o sırada yükselen bir hisse senedini kaçıracaksınız. Bu sebeple zararla çıkmaktan korkmayıp gerektiğinde satış yapmaktan çekinmeyin.

Maliyet düşürmeye çalışmayın

Borsada yerli yatırımcının en sık başvurduğu bana kalırsa yanlış sayılabilecek yöntemlerden birisi de maliyet düşürme durumudur. 100 bin TL paranız olduğunu varsayalım. 50 bin TL ile alış yaptığınız hisse %30 dolaylarında düşüş yaşadı ve siz maliyet düşürmek tekrar alım yaptınız ve siz aldıktan sonra tekrar düşmeye devam etti. Bu durumda hem cebinizdeki para bitecek hemde fırsat maliyetinden dolayı zararda olacaksınız. Maliyet düşürmek yerine belirli bir noktada stop loss yapıp ne olursa olsun hisseden çıkabilirsiniz. Bu sayede daha karlı bir şirkete yatırım yaparak zarar ettiğiniz hissede uzun süre beklemenize gerek kalmayacaktır.

UYARI: Burada yer alan hiçbir bilgi yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here